Jeugdhulp vanuit de basis

Dit boek biedt een realistische beschrijving van jeugdhulp. We schuiven de bergen aan beleid, methoden, probleemcategorieën, diagnoses, richtlijnen en voorschriften even naar achteren en we beginnen met de vraag: hoe doe je het werk?

Een moeder belt met het lokale team, omdat ze de ruzies met haar puberdochter niet meer aankan, of omdat de school zegt dat haar zoon jeugdhulp nodig heeft. Wat zegt de medewerker? Zij of hij heeft sociaal werk, pedagogiek of psychologie gestudeerd en wil graag mensen helpen, zodat ze weer verder kunnen gaan met hun leven. De basis van het sociaal werk is een mens die als beroepskracht probeert verbinding te maken met mensen die problemen ervaren in het ‘gewone leven’. Als de verbinding tot stand komt, dan kunnen er helpende gesprekken ontstaan. De levens- en gezinsvragen zijn en blijven van de mensen zelf; de sociaal werker kan meedenken en ondersteuning bieden. De enorme hoeveelheden methoden, richtlijnen en morele opdrachten die de hulpverlener krijgt aangeleerd en voorgeschreven, vormen op z’n best een bescheiden plus in de gesprekken met de gezinsleden en zijn op z’n slechts een belemmering voor goede hulpverlening.

Vele jaren ervaring hebben ons geleerd dat het directe contact tussen de medewerker en de gezinsleden de basis is van het hele bouwwerk wat jeugdhulp of jeugdzorg genoemd wordt. En dat juist in deze basis medewerkers zoekend hun werk doen, dagelijks voor dilemma’s staan, veel kleine beslissingen moeten nemen en regelmatig te maken krijgen met moeizaam verlopende gesprekken, onrealistische verwachtingen en onmogelijke vragen. Sommige medewerkers vragen om houvast vanuit beleid, methode en richtlijnen, maar de onderliggende onzekerheid, meerduidigheid en meerstemmigheid blijft bestaan.

We laten in dit boek zien hoe medewerkers, een team, een organisatie en een gemeente vanuit deze basis kunnen werken. Humaan en duidelijk, bescheiden én belangrijk, eenvoudig en moeilijk. Terugkeren naar de basis van het sociaal werk ervaren wij als een bevrijding, een herontdekking van het mooie beroep.

Met dit boek hopen we dat veel beroepsgenoten dit ook ervaren en dat managers en beleidsmakers willen gaan nadenken over de vraag hoe ze hierbij kunnen aansluiten.